Edebiyat

Sultânu’l-Ârifîn Hacı Bektâş-ı Velî / Mustafa Özçelik

Yûnus Emre’nin sûfî dost çevresi içinde Hacı Bektâş-ı Velî’nin husûsî bir yeri vardır. Zîrâ Hacı Bektâş-ı Velî bilinmeden Yûnus’un hikâyesi anlaşılamaz. Yine onu tanımadan Anadolu’daki hiçbir sûfî oluşumu ve şahsiyeti tanımak da mümkün olmaz. Bu yüzden önce Hacı Bektâş-ı Velî kimdir ona bakalım.  Hacı Bektâş-ı Velî, 1207’de Horasan’ın merkezi Nişabur’da doğar. Nişabur’da medrese eğitimi görür. Ahmet Yesevî’nin halîfelerinden Lokman Perende …

Daha fazlası »

Sultân’ül-Evliyâ, Vâris’ül-Enbiyâ Seyyid Ahmed er-Rufâî / Mustafa Özçelik

Türk şiirinin en büyük şâiri kabûl edilen Yûnus Emre, sûfî bir şâirdir. Böyle bir inanışa mensup biri olarak onun kimini okuduğu, şiirlerinde adlarından söz ettiği, kimiyle aynı asırda yaşadığı pek çok sûfî dostu vardır. Bunlara, vefâtından sonra onun yolunda şiirler söyleyen, onun şiirinden etkilenen, ona nazîreler yapan, şiirlerini şerh eden pek çok şâir ismi de ekleyebiliriz. Bu isimleri “Yûnus’tan öncekiler”, …

Daha fazlası »

İçimizdeki Savaş / Mustafa Özçelik

Hakîkate bakar isen nefsin sana düşman yeter Var imdi ol nefsin ile vuruş savaş tokuş yürü Yûnus Emre Yûnus Emre, Risâlet’ün-Nushiyye kitâbında bize içimizdeki savaştan söz eder. Kitap okunduğunda görülecektir ki bu savaşın asıl kahramânı sâdece Yûnus Emre değildir. Adına insan dediğimiz bütün varlıklardır. Başka bir deyişle bu hikâye, sâdece bir kişinin değil bütün insanların ortak hikâyesidir. Bu yüzden konu …

Daha fazlası »

Bilmek ve Anlamak / Mustafa Özçelik

Bilgi, insanoğlu için en önemli değerdir. Yüce Kitâbımız bilgiye çok önem verir ve Zümer sûresi 9. âyette “Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?” denilerek bilginin önemine vurgu yapılır. Ne var ki bilgi, kendi başına fazla değer ifâde etmez. Bilmeyi anlama olayı tâkip etmelidir. Çünkü anlaşılmayan bir bilgi, içselleştirilemez ve söze, davranışa dönüşmez. Zihinde sâdece yük olarak kalır. Böyle bir durumda …

Daha fazlası »

Neden Var Olduk, Neyi Bilmeliyiz? / Mustafa Özçelik

Başlıktaki “neden var olduk?” sorusu “varlık”, “neyi bilmeliyiz?” sorusu da “bilgi” konusuna dâir târih boyunca sorulmuş en önemli iki sorudur. İnsanoğlu dünden bugüne bu iki temel soruya cevap aramış, cevâbı doğru şekilde bulmuşsa hayâtına bir anlam yüklemiş, değilse anlamsızlık içinde bir ömür sürmüş ve bu yüzden de çok ciddî sorunlarla karşı karşıya kalmıştır. Bugün de bu iki temel soru, cevâbını …

Daha fazlası »

Yûnus Emre’nin Mürşidlik Dönemi

“Vardığımız illere şol sefâ gönüllere Halka Tapduk ma’nisin saçtık elhamdülillâh”  Yûnus Emre Yûnus Emre konusunda bilgi veren kaynakların çoğunda ve hakkında yazılan romanlarda, çevrilen filmlerde onun şahsî tekâmül hikâyesi anlatılırken mürşidlik dönemine dâir çok fazla bilgi verilmediği görülmektedir. Bu da onun Anadolu’daki dînî, tasavvufî, edebî rolünü ve tesirini anlamamızı zorlaştırmaktadır. Oysa Yûnus Emre’nin hikâyesinin birinci kısmı yâni şahsî tekâmül (dervişlik) …

Daha fazlası »

Yûnus Emre’de Akıl ve Gönül

Yûnus Emre’de Akıl ve Gönül Mustafa Özçelik Eger akıl başdayısa gönülde ol tuşdayısa İkisi bir işdeyise düşman bana kâr eylemez Yûnus Emre Yûnus Emre’nin şiirlerine bakıldığında, gerek Dîvân’ında gerekse Risâlet’ün-Nushiyye’sinde hem “akıl” hem de “gönül” kavramına özel bir yer verildiği görülür. Bu yüzden onu hem “gönül” hem de “akıl” şâiri olarak görmek gerekir. Bu durum, onun tevhîdî inanışı gereği insanı …

Daha fazlası »

Bir Molla Kâsım Gelir

Bir Molla Kâsım Gelir Mustafa Özçelik Derviş Yûnus bu sözü eğri büğrü söyleme Seni sîgaya çeken bir Molla Kâsım gelir Yûnus Emre Yûnus Emre’nin şiirlerinde anlam yüzeyde değildir. Çok katmanlı bir anlam dünyâsı vardır bu şiirlerin. Zâten nitelikli edebî eserlerin özelliği de budur. Değilse “her dem yeni” kalmayı başaramazlar ve zaman içerisinde unutulup giderler. Fakat bu çok katmanlılık dünyâsına yabancı …

Daha fazlası »

Bir Garip Ölmüş Diyeler

Bir Garip Ölmüş Diyeler Mustafa Özçelik Ben bunda garîb geldüm ben bu ilden bîzâram Bu tutsaklık tuzagın demi geldi üzerem Yûnus Emre Yûnus Emre’nin “Acep şu yerde var mı ola/Şöyle garip bencileyin” mısraları ile başlayan şiiri, onun en çok bilinen ve sevilen şiirlerindendir. Bunun en önemli sebebi, şairin bu şiirinde her zamanki samimiyeti ile bize bizim hikâyemizi anlatıyor olmasıdır. Zira …

Daha fazlası »

Çağırayım Mevlâm Seni

Çağırayım Mevlâm Seni Mustafa Özçelik “Her şeyi Hakk yaratır işbu cihân içinde Cümle anı zikreder kevn ü mekân içinde” Yûnus Emre Göz, görme; kulak ise işitme organıdır. Buna göre diyelim karşımızdaki bir ağacı görme mesâfesindeysek görürüz, geçen bir arabanın sesini ise frekansı kulağın duyacağı yükseklikte ise işitiriz. Bu elbette zâhirî bir gerçeklikle ilgilidir yâni fizikî bir konudur. Ama şunu biliriz …

Daha fazlası »