Anasayfa / Etiket arşivleri Yunus Emre (ks)

Etiket arşivleri Yunus Emre (ks)

Birlik Bir’i Bilmekle Olur

Birlik Bir’i Bilmekle Olur Mustafa Özçelik Geçdüm hod-bin ilinden el çekdüm dükeliden Ol ikilik bâbından birliğe bitüp geldüm Yûnus Emre Yûnus Emre; Haçlı saldırılarının, Moğol işgâlinin, iç isyanların her anlamda darmadağın ettiği Anadolu bozkırında âdetâ ulu bir ırmak oldu. Hem kendi şahsî tekâmül hikâyesiyle insanlara bir örneklik/önderlik yaptı, hem de söz’ün (şiirin) gücüyle onları derleyip toparladı ve Anadolu’yu vatan, bizi …

Daha fazlası »

Yûnus Emre’nin “Dertli Dolap”ı

Yûnus Emre’nin “Dertli Dolap”ı Mustafa Özçelik Benim adım dertli dolap Suyum akar yalap yalap Böyle emreylemiş Çalap Derdim vardır inilerim Yûnus Emre Yûnus Emre şiirinin en önemli özelliklerinden biri de soyut kavramları ve durumları anlatırken halkın hayâtında yer alan nesne ve varlıkları ifâde eden kelimeleri de bir benzetme unsuru olarak kullanmasıdır. Bu durum onun şiirini okuyan ve dinleyen nezdinde daha …

Daha fazlası »

Yûnus Emre’de Âyet ve Hadis Yorumları

Yûnus Emre’de Âyet ve Hadis Yorumları Mustafa Özçelik “Aslım Haktır şer değil Mürşiddir Kur’ân bana” Yûnus Emre Yûnus Emre, genellikle “ümmî” olarak nitelendirilir. Oysa onun için bu durum, tasavvufî mânâsıyla söz konusudur. Çünkü ümmîlik zâhirde “câhillik, bilgisizlik” anlamında olsa bile, tasavvufta “bilgisi okuduklarına göre değil, vahye göre şekillenen” kişileri ifâde için kullanılır. Yûnus Emre, hem zâhirî hem bâtınî bilgi kaynaklarına …

Daha fazlası »

İlâhîler Bize Ne Söyler?

İlâhîler Bize Ne Söyler? Mustafa Özçelik Yâ İlâhî başlayalım ism-i Bismillâh ile Bu duâya el açalum ism-i Bismillâh ile  “İlâhî-i Mekteb (Mektep İlâhîsi) Mutasavvıf şâirler tarafından yazılan/söylenen dînî ve ilâhî temalı şiirler, Anadolu şiir ve mûsikî muhîtinde hep “ilâhî” olarak bilinir. Tarîkat muhitlerinde ise bu adın “nutk-ı şerîf” olarak söylendiğini biliyoruz. Hangi terimle adlandırırsak adlandıralım bu eserler câmi ve tekke …

Daha fazlası »

Nefs Muhâsebesi

Nefs Muhâsebesi Mustafa Özçelik “Dışıma hırka giydim İçim bir kuru kovan” Yûnus Emre Yûnus Emre’nin bize öğrettiği en önemli hakîkatlerden biri de “kendini bilmek” şeklinde ifâde ettiği tutum çerçevesinde “nefs mücâdelesi” yâhud “özeleştiri” şeklinde ifâde edebileceğimiz meseledir. Onun hem “bilmek” temalı şiiri hem de “dağdan odun getirme” menkîbesinde verilmek/öğretilmek istenen mesaj aslında tam olarak budur. Zîrâ bütün zamanlar boyunca insanlar …

Daha fazlası »

Aşk, Âşık, Mâşûk

Aşk, Âşık, Mâşûk Mustafa Özçelik “Miskin Yûnus, zehr-i katil aşk elinden tiryâk olur, İlm ve amel zühd ve tâat pes aşksız helâl olmaya” Yûnus Emre Yûnus Emre Dîvânı’nda en çok kullanılan kavramların başında aşk kavramı gelir. Bu kavram zaman zaman “sevi”, “sevgi” ve “muhabbet” olarak da karşımıza çıkar. Bunu aşkla ilgili diğer kavramlar olarak “âşık” ve “mâşûk” kavramları tâkip eder. …

Daha fazlası »

Yûnus Emre’de “Elif” Yorumları

Yûnus Emre’de “Elif” YorumlarıMustafa Özçelik “Elif Allah mim Muhammed tiz selâmet”Yûnus Emre Elif, görünüşte Arap alfabesinin ve bizim Müslüman oluşumuzdan itibâren harf inkılâbına kadar kullanmış olduğumuz alfabenin ilk harfi ve bu harfin adıdır. Fakat kültürümüzde ve edebiyatta özellikle de tasavvufta hakkında kitaplar yazılabilecek kadar geniş mânâlı bir kelimedir. Elif, Tasavvuf’ta Cenâb-ı Hakk’ı simgeler. Vahdâniyeti işâret eder. Bu yüzden özellikle tasavvuf …

Daha fazlası »

Nazar Kılmak

Nazar KılmakMustafa Özçeli Erenlerinnazarı toprağı gevher eylerErenlerkademinde toprak olasım gelirYûnus Emre Lügat mânâsıyla “Bakış, bakma, göz atma” demek olan nazar kelimesi Yûnus Emre’nin gerek Dîvânı’nda gerekse Rîsalet’ün-Nushiyye adlı eserinde sıkça geçer. Çoğu yerde bu kelime varlıklara bakmayı ifâde eder. Meselâ “Ey aşk eri aç gözünü yeryüzüne kılgıl nazar” ifâdesi böyledir. Buna göre insan gaflet tuzağına düşmemek için yeryüzüne de gökyüzüne …

Daha fazlası »

Yûnus Emre’de Sosyal Tenkit

Yûnus Emre’de Sosyal Tenkit Mustafa Özçelik “Gitti beyler mürüvveti binmişler birer atı Yedikleri yoksul eti içtikleri kan olısar” YÛNUS EMRE Yûnus Emre denildiğinde akla ilk gelecek olan kavram elbette “sevgi”dir. Bunu “muhabbet”, “aşk”, “sevi” kavramlarıyla da ifâde edebiliriz. Bu tesbit, şüphesiz doğrudur. Onun şâir-derviş olarak dünyâda bulunuş amacını açıklayan “Ben gelmedim dâvi için benim işim sevi için” ya da “Sevelim …

Daha fazlası »

Bilmek Mi Olmak Mı?

Bilmek Mi Olmak Mı? Mustafa Özçelik Yûnus Emre’nin en çok bilinen şiirlerinden biri de bilginin önemi konusunda bir örnek metin olarak okunan “İlim ilim bilmektir/İlim kendin bilmektir” mısrâlarıyla başlayan şiiridir. Yûnus Emre’nin bu şiirinin de pek çok şiiri gibi anlam katmanlarına nüfûz etmeden sâdece zâhiriyle ele alındığı ve üzerinde yeterince tefekkür edilmediği yapılan yorumlardan rahatlıkla anlaşılmaktadır. Bu şiirde ana kavram, …

Daha fazlası »