Gelenekli İslâm Sanatları

Mevlevî Dergâhların Mâhir Elleri / Ümmügülsüm Sevim Gencer

Asırlar boyunca medeniyetimizin inşâsında Osmanlı Türk topluluğuna kıymetli ve mûteber şahsiyetler kazandıran Mevlevîhânelerde, birçok âlim, ârif ve kâmilin yanı sıra Türk kültür ve sanatının önemli temsilcileri yetişmiştir. Halk tabakalarından devlet adamlarına kadar toplumun her kesiminden insanların mânevî hayâtı üzerinde etkili olmuş, birer güzel sanatlar akademisi gibi çalışan Mevlevî dergâhları, Türk sanatlarının korunması ve devâmında etkili olmuştur.1 Mehemmed Celâleddîn Rûmî’nin fikir …

Daha fazlası »

Bahar Kesmek / Ümmügülsüm Sevim Gencer

Geçmişten günümüze zengin ve köklü bir medeniyetin izlerini taşıyan Türk sanatları, başta el yazması kitaplar olmak üzere levha ve murakka’larda etkisini göstermiş, incelikle bezenmiş eserlerin meydana gelmesine sebep olmuştur. Dönemlerinin sanat anlayışını ve zevkini yansıtan, kâğıt, yazı, tezhip, minyatür ve katı’ sanatı bakımından oldukça zengin örnekleri içinde barındıran bu eserler, sanat târihimiz için önemli kaynaklardır. Katı’ sanatı diğer kitap sanatlarımızdan …

Daha fazlası »

Geçmişten Geleceğe Kanat Çırpan Çizgiler / Ümmügülsüm Sevim Gencer

Gözleri ve gönülleri her mevsim başka bir rengiyle cezbeden tabiat, sanatkârın her dönemde ilhâm kaynağı olmuştur. Kusursuz güzelliğin sâhibine ve vücûda getirdiği her zerreye hayrân olan sanatkâr; dokunduğu her yere, halıdan elbiseye, okuduğu kitaptan mîmârîye kâinâtın izlerini nakşetmiştir. Câmi duvarlarında çinilerin o görkemli mavisiyle baharı açtıran çiçekler, avludaki çeşmede mermer üzerinde aynı heyecanla, âb-ı hayat suyunu yudumlayan çocuklara gülümser. Hazirede …

Daha fazlası »

Kâinattan İlhamla Hayvan Tasvirleri / Ümmügülsüm Sevim Gencer

“Deniz, ağaç, çiçek, kuş ve hayvan sürülerinin meydana getirdiği yekpâre âhenk kadar, insanoğlunun duygu zembereğini kımıldatacak daha üstün bir haz tanımıyorum.”1 Sâmiha Ayverdi’nin de deyimiyle muazzam bir sanat eseri olan kâinât, her dönemde sanatkârın ilhâm kaynağı olmuştur.    Özellikle İslâm dîninin kabûlünden sonra, yaratılan her şeyin muhteşem sanatkârın eseri olduğu düşüncesi ile toprağın bağrından taşan güller, sümbüller, rengi ve kokusu târifsiz envâî …

Daha fazlası »

Bahar Bahçelerinden Nakışhânelere / Ümmügülsüm Sevim Gencer

“Bu sanatkâr şehir, zevki ve hüneri bir elde dizgin bir elde kamçı, küheylan oynatan süvâri edâsı ile istediği sahaya sürebilen bir tahakkümle daha neler neler yapmadı? Öyle âbideler, öyle hanlar, hamamlar, öyle câmiler, öyle imâretler, sebiller, çeşmeler, bedestenler, pazarlar kurup, bunların içine gene kendi içinin en şahsî, en bâkir, en coşkun îcatçılığı ile öyle doldurdu ki. İşte bugünkü İstanbullu’nun îlân-ı …

Daha fazlası »

Kaleme Hürmet / Ümmügülsüm Sevim Gencer

“Hüsn-i hat fakîre mal, zengine cemâl, ekâbire kemâldir.” Hz. Ali (kv) Asırlara meydan okuyarak güzelliğini muhâfaza eden kadîm şehirlerimiz, medeniyetimizin dilini okuyabileceğimiz, Türk sanat dehâsını her zerresiyle gözler önüne seren eserler ile donatılmıştır. Zevkle ve ibâdet şuuruyla halka hizmeti düstûr edinen dedelerimiz; câmi, çeşme, sebil, han, hamam ve medreselere millî bir ifâde katarak onları âbideleşmiş birer sanat eserine çevirmişlerdir. Topkapı …

Daha fazlası »

Medeniyetin İnce Çizgisi: Hat Sanatı / Ümmügülsüm Sevim Gencer

 Sen çalış, sîneye sığmaz deme, âsâr-ı ulûm,  Bir küçük âyinede aks-ı semâ zâhir olur.  Mehmed Akif Ersoy Altından çizgiler koyu yeşil zemin üzerinde nazlı nazlı ve âhenk içinde dans ediyor sanki sınırları yokmuş gibi… Ihlamur ağacından kasnağını aşıp ilâhî bir vecd ile Ayasofya kubbesini dört dönecekmiş gibi… Lafzatullâh’ı, muazzam terkîbi ile bütün dünyâya haykıracakmış gibi… Nizâmı, endâzesi, noktalama hesaplarıyla kusursuz, …

Daha fazlası »

Türk Kitap Sanatları / Ümmügülsüm Sevim Gencer

Bir milletin sanatları, mânevî ve rûhî yapısının pınarlarından su içerek gelişir. Ekrem Hakkı Ayverdi Geçmişten günümüze kadîm medeniyetimizin izlerini üzerinde taşıyan kitap sanatlarımız; ecdâdımızın güzeli arama ve ona ulaşma çabası ile birbirinden kıymetli eserlerin meydana gelmesini sağlamıştır. Sanatın amacı; toplum için önem taşıyan değerleri bezeyerek beşeriyetin hizmetine sunmaktır. Kitap sanatlarımız ile câzibe kazanan eserler zamân içerisinde târihe mâl olurlar. Bu …

Daha fazlası »