Anasayfa / Kategoriler / Edebiyat

Edebiyat

Bir Garip Ölmüş Diyeler

Bir Garip Ölmüş Diyeler Mustafa Özçelik Ben bunda garîb geldüm ben bu ilden bîzâram Bu tutsaklık tuzagın demi geldi üzerem Yûnus Emre Yûnus Emre’nin “Acep şu yerde var mı ola/Şöyle garip bencileyin” mısraları ile başlayan şiiri, onun en çok bilinen ve sevilen şiirlerindendir. Bunun en önemli sebebi, şairin bu şiirinde her zamanki samimiyeti ile bize bizim hikâyemizi anlatıyor olmasıdır. Zira …

Daha fazlası »

Çağırayım Mevlâm Seni

Çağırayım Mevlâm Seni Mustafa Özçelik “Her şeyi Hakk yaratır işbu cihân içinde Cümle anı zikreder kevn ü mekân içinde” Yûnus Emre Göz, görme; kulak ise işitme organıdır. Buna göre diyelim karşımızdaki bir ağacı görme mesâfesindeysek görürüz, geçen bir arabanın sesini ise frekansı kulağın duyacağı yükseklikte ise işitiriz. Bu elbette zâhirî bir gerçeklikle ilgilidir yâni fizikî bir konudur. Ama şunu biliriz …

Daha fazlası »

Yûnus Emre’nin Nefesi

Yûnus Emre’nin Nefesi Mustafa Özçelik “Her nefeste Allah adın de müdam Allah adıyle olur her iş tamam” Süleyman Çelebi Nefes; yâni akciğerlere hava alıp verme ve bu yolla alınıp verilen hava, soluk mânâsıyla canlılığın devâm ediyor olmasında en önemli husûsu ifâde eder. Buna göre nefes alan yaşıyor, nefesi biten ölmüş demektir. Yine nefes yâhud nefeslenmek “rahatlık, ferahlık duyma” mânâsında da …

Daha fazlası »

Gönlü Pâk Eylemek

Gönlü Pâk Eylemek Mustafa Özçelik Yûnus sana tutdı yüzin unıtdı cümle kendözin Cümle sana söyler sözin söz söyleden sensin bana Yûnus Emre Yûnus Emre, asıl amacı şiir söylemek olmasa bile mâdem ki ortada şiirleri olan bir isimdir ve tanınmışlığının, çok sevilip benimsenmesinin en önemli taraflarından birisi bu özelliğidir, öyleyse onu şiir ve şâir bağlamında da ele almak gerekir. Fakat şiire …

Daha fazlası »

Yûnus Emre’de Âyet ve Hadis Yorumları

Yûnus Emre’de Âyet ve Hadis Yorumları Mustafa Özçelik “Aslım Haktır şer değil Mürşiddir Kur’ân bana” Yûnus Emre Yûnus Emre, genellikle “ümmî” olarak nitelendirilir. Oysa onun için bu durum, tasavvufî mânâsıyla söz konusudur. Çünkü ümmîlik zâhirde “câhillik, bilgisizlik” anlamında olsa bile, tasavvufta “bilgisi okuduklarına göre değil, vahye göre şekillenen” kişileri ifâde için kullanılır. Yûnus Emre, hem zâhirî hem bâtınî bilgi kaynaklarına …

Daha fazlası »

“Gel Gidelim Dosta Gönül”

“Gel Gidelim Dosta Gönül” Mustafa Özçelik “Biz bu cihândan göçelüm  Ol dost iline uçalum Arzû hevâdan geçelim Gel dosta gidelim gönül” Yûnus Emre Göç, insanoğlunun kaderidir. Bu yüzden insanlık târihi bir bakıma göçlerin târihi olmuştur. Yine göç, “bir yerden başka bir yere taşınma” şeklindeki basit anlamının ötesinde dînî, sosyal, ekonomik, siyâsî vb. sebepleri ve sonuçları etrâfında düşüldüğünde çok sayıda anlam …

Daha fazlası »

Kapıda Kul Olmak

Kapıda Kul Olmak Mutafa Özçelik Şerî‘at-tarîkat yoldur varana Hakîkat-ma‘rifet andan içerü Yûnus Emre Yûnus Emre, olgunlaşma hikâyesini anlattığı “Tapdug’un tapusında/Kul olduk kapusında/Yûnus miskîn çigidük/Bişdük el-hamdüli’llâh” dörtlüğünde “kapı” kelimesinden söz eder. Bu kapının nasıl bir anlam taşıdığını anlamak için bu kelimeye sözlüklerde yazan “Bir yapıda giriş çıkışı sağlamak için bir yere yerleştirilen, tahta yahut demirden iki veya tek kanatlı açılır kapanır …

Daha fazlası »

Bir’de Çokluk Çoklukta Bir’lik

Bir’de Çokluk Çoklukta Bir’lik Mustafa Özçelik İkiliği terk itgil birlik makâmın tutgıl Cânlar cânın bulasın iş bu dirlik içinde Yûnus Emre Hz. Mevlânâ’nın “pergel” istiâresi aslında hem kadîm hem yeni, hem ferdî hem de toplumsal problemlerin mâhiyetini anlamada ve çözüm yolları bulmada bize önemli imkânlar sunmaktadır. Pîrimizin Fussilet Sûresi 53. âyete dayandırdığı bu istiâreye göre pergelin sâbit ayağı Bir’e yâni …

Daha fazlası »

Yûnus Emre Dilinde Duâ

Yûnus Emre Dilinde Duâ Mustafa Özçelik Cân u gönülden seversen yalvar kul Allâh’a yalvar Maksûda ermek dilersen yalvar kul Allâh’a yalvar Yûnus Emre Yûnus Emre’nin Allah-İnsan münâsebetini anlatan en çarpıcı mısrâlarından biri de “Kul pâdişâhsız olmaz pâdişâh kulsuz degil” ifâdesidir. Hakîkat mâdem böyledir, öyleyse ikisi arasında bir iletişim vâsıtası olması îcâb eder. Bu da O’na seslenmeyi gerektirir. İşte bunun adı …

Daha fazlası »

İlâhîler Bize Ne Söyler?

İlâhîler Bize Ne Söyler? Mustafa Özçelik Yâ İlâhî başlayalım ism-i Bismillâh ile Bu duâya el açalum ism-i Bismillâh ile  “İlâhî-i Mekteb (Mektep İlâhîsi) Mutasavvıf şâirler tarafından yazılan/söylenen dînî ve ilâhî temalı şiirler, Anadolu şiir ve mûsikî muhîtinde hep “ilâhî” olarak bilinir. Tarîkat muhitlerinde ise bu adın “nutk-ı şerîf” olarak söylendiğini biliyoruz. Hangi terimle adlandırırsak adlandıralım bu eserler câmi ve tekke …

Daha fazlası »